Brockau Brochów na przestrzeni wieków

Cały tekst nowej strony i podstron dostępny jest po zalogowaniu się i uzyskaniu dostępu po wsparciu finansowym (darowizna) autora - wpłata na rachunek podany obok.

Potwierdzenie wpłaty należy przesyłać mailem na adres brochow_brockau@wp.pl zwrotnie podane zostaną dane do logowania.

Uzyskane darowizny służyć będą do opłacenia domeny, serwera, pozyskiwania dokumentów z archiwów i Internetu, tłumaczeń aby strona mogła być aktualizowana i istnieć nadal.

Henryk Lochdański - autor strony od ponad 50 lat zamieszkuje na Brochowie. Strona to efekt 15 letnich poszukiwań i dokumentowania autora informacji o Brochowie. Kolejnym etapem wykorzystania posiadanych informacji będzie ich opublikowanie w formie elektronicznej.

Historią Brochowa autor zainteresował się dzięki teściom, którzy byli pionierami - przybyli do Brochowa w 1945 roku.

Pracowali między innymi w Państwowym Urzędzie Repatriacyjnym, tzw. Kapuściarni, większość ich pracy zawodowej związana była z PKP.

Wspomnienia i fotografie rodzinne z powojennego Prochowa (Brochowa) były bezcennymi informacjami, które zostały wykorzystane przez autora oraz były początkiem tworzonej strony.

Strona to efekt wieloletnich poszukiwań autora w wielu źródłach i zawiera dokumenty oraz informacje, które autor uzyskał przeglądając zbiory między innymi w Archiwum Państwowym we Wrocławiu i filii w Kamieńcu Ząbkowickim, Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu czy Biblioteki Śląskiej w Katowicach.

Ponadto źródłem są dokumenty cyfrowe wymienionych archiwów i bibliotek oraz archiwów niemieckich, rosyjskich czy amerykańskich oraz szereg książek w których pojawiały się informacje o Brochowie.

Nieocenionym źródłem okazał się również Internet oraz osoby fizyczne, które udostępniły swoje wspomnienia i fotografie.

Przedwojennego Brochowa już nie ma, poprzez tę stronę staram się odbudować wirtualnie dawną wioskę i miasto a obecnie osiedle. Bez uprzedzeń i polityki.

Strona przedstawia prawdziwe oraz rzetelnie udokumentowane informacje związane z historią Brochowa, prostuje szereg nieprawdziwych informacji przedstawianych w Internecie lub książkach między innymi dotyczących pierwszej informacji o Brochowie, Lebensbornie, Panoramy Racławickiej, trolejbusu, kolejowego obozu pracy przymusowej w okresie II Wojny Światowej czy pierwszej linii kolejowej z 1842 roku.

numer rachunku do samodzielnych wpłat darowizn:

44 1050 1748 1000 0097 2022 9120 PLN

Aktualizacja 17.03.2026 rok

Nowe informacje na podstronach :

Brochów na przestrzeni wieków

Stacja/ Stacja rozrządowa

Pałac / Walterowie

Ulice/ Breslauer Strasse, Grosse Kolonie Strasse

Dworzec / Schlesische Fligende, Balkanzug

Wodociągi / Wodociągi i kanalizacja

Gazownia / Historia gazowni i elektrowni

Brockau 1945 / Walki o wyzwolenie Brochowa

Transport/ Gleislose

Cmentarze / Nowy cmentarz

Ogrodnicy / Behnsch - Stern, Rumbaum

Lokale gastronomiczne / Schirdewan, Peuker

Artykuły i ciekawostki / Brockau a Lebensborn, Paul Keller

Schrony / Stacja rozrządowa

Archiwalia / Wspomnienia

piosenka - Krzysztof Krawczyk - Przeżyć wszystko jeszcze raz

Jak przeżyć wszystko jeszcze raz,

Jak wzniecić blask, który dawno zgasł.Jak przeżyć wszystko jeszcze raz,

Jak ocalić ginący czas.

Jak przeżyć wszystko jeszcze raz,Gdy w każdym z nas żal straconych szans.

Jak przeżyć wszystko jeszcze raz,

Jak ocalić ginący czas.

Mit den vorliegenden Bildern måchte ich ein wenig die Erinerung daran Wachhalten was einmal war. Es ist nicht leicht, Bildmaterial zu komen. Ich mächte jeden danken, der mir „sein Bild" zur Verungung gesttelt hat. Auch ist die Büld qualität nicht immer die deste.

Ich wunsche ein bisschen Freude beim Spacier gang durch unseren. Heimatort Brockau

Ellinor Teske geb.Henkel

Za pomocą tych zdjęć chciałabym ożywić pamięć o tym, co kiedyś było. Nie jest łatwo dotrzeć do zdjęć. Dziękuję wszystkim, którzy podarowali mi „swoje zdjęcia” do pracy. Jakość zdjęć też nie zawsze jest najlepsza.

Życzę Wam odrobiny radości podczas spaceru po naszym mieście rodzinnym Brockau

Ellinor Teske z domu Henkel

Zdjęcia pochodzą z albumu Heimatort Brockau z 1985 roku -

autor Ellinor Teske geb.Henkel

Nowa strona od stycznia 2024 roku wymaga logowania, zawiera następujące podstrony:

Strona Brochów na przestrzeni wieków - zawiera aktualnie 119 podstron,

W opracowaniu 8 podstron – oznaczone kursywą na czerwono

Brochów na przestrzeni wieków - strona główna
1. Przypisy

Stacja
1.     Stacja rozrządowa
2.     Dworzec
3.     Kriegsverpflegungsanstal
4.     Balkanzug
5.     Fliegender Schlesier
6.    Reichsbanhlager

Adressbuch Brockau

1. Adressbuch 1900

2.     Adressbuch 1903
3.     Adressbuch 1915
4.     Adressbuch 1918
5.     Adressbuch 1923
6.     Adressbuch 1927
7.     Adressbuch 1936
8.     Adressbuch 1942

Ratusz

1.     Ratusz Brockau – Brochów
2.     Herb
3.     Naczelnicy gminy

4. Park miejski

Pałac

1.     Augustianie – pałac
2.     Loża masońska
3.     Walterowie
4.     Park i majątek
5.     Księgi wieczyste

Kościoły

1.     Katolicki
2.     Niedziela różana
3.     Nowe dzwony
4.     Szarytki
5.     Ewangelicki
6.     Siostry zakonne

Szkoły

1.     Ewangelicka
2.     Katolicka
3.     Gimnazjum
4.     Szkoła podstawowa

Cmentarze

1.     Stary cmentarz
2.     Nowy cmentarz
3.     Cmentarz wojenny

Poczta

1. Poczta

Wodociągi

1.     Wieża ciśnień
2.     Wodociągi
3.     Łaźnie
4.     Hydranty

Transport

1. Gleislose
2. Autobus

Gazownia

1. Historia gazowni

Straż pożarna

1. Straż pożarna w Brockau
2. Straż pożarna na Brochowie

Prasa w Brockau

1.     Brockauer Anzeiger
2.     Brockauer Zeitung
3.     Brockauer Volksblat

Pomniki

1. Pomnik wojen pruskich

2. Pomnik poległych Brochowian

3. Pomnik poległych kolejarzy

Klub strzelecki

1. Powstanie klubu
2. Wydarzenia sportowe

Basen

1.     Historia basenu
2.     Wydarzenia sportowe
3.     Lodowisko – kąpielisko Guhlich
4.     Basen Brochów

Schrony

1.     Kompanijny
2.     Stacja
3.     Osiedle

Ulice

1.     Spis ulic Brockau
2.     Spis ulic Brochów
3.     Spacer po Brockau 1940 rok
4.     Spacer po Brochowie 2013 – 2016 rok.
5.     Adolf Hitler Platz
6.     Bahnhofstrasse
7.     Breslauerstrasse
8.     Friesenweg
9.     Grosse Kolonie Strasse
10. Güntherstrasse
11. Hatzfeldstrasse
12. Heydebrandstrasse
13. Kirchstrasse
14. Lieresstrasse
15. Parkstrasse
16. Pulststrasse
17. Walterstrasse
18. Wehrmanstrasse
19. Winklerallee

Reglamentacja

1. Brockau

2. Brochów

Ogrodnicy brochowscy

1.     Behnsch – Stern
2.     Grothe
3.     Rumbaum

Lokale gastronomiczne

1.     Baum
2.     Gute Laune
3.     Genossenschaft
4.     Peuker
5.     Schirdewan
6.     Bajka

Brockau 1945

1. Walki o wyzwolenie Brochowa

2. Pułkownik Piotr Jeroszenko

3. Pułkownik Dimitrij Sinkin
4. Zdjęcia lotnicze 1947

PUR Prochów

1. PUR

Archiwalia

1. Fotografia do 1945 roku

2. Dokumenty

3. Propaganda

4. Mapy

5. Wspomnienia

Kina

1. Brockau

2. Brochów

ABC Brockau i Brochów

1. ABC

Kalendarium

1. Kalendarium

Artykuły i ciekawostki

1. Apteka brochowska

2. Bau und Sparverein

3. Brockauer Krieger Verein

4. Brockau a Lebensborn

5. Brockauer Radfahrer

6. Dierschke Alfons

7. Głaz Friesen

8. Hala sportowa

9. Handel 1964

10. Jeńcy rosyjscy w 1914 roku

11. Kapuściarnia

12. Kasztany brochowskie

13. Keller Paul

14. Kolonia willi

15. Krasnale brochowskie

16. Manewry cesarskie

17. Notgeldy

18. NSDAP Brockau

19. Panorama Racławicka

20. Reichsbahn-Turn und Sportverein Schlesien

21. Scholz Erich

22. S.C. Sturm

23. Sowy na Brochowie

24. Trabrennbahn Breslau

25. T.V. Friesen

26. Zeppelin w Brockau

Brochów i jego pradzieje

Brochów i jego historia

skrócona wersja strony do stycznia 2020 roku

Tereny obecnego Brochowa zamieszkiwane były już w epoce kamienia łupanego i późniejszych czasach czego dowodem są narzędzia wykonane z brązu znalezione podczas wykopalisk w XIX wieku, eksponaty znajdują się w Muzeum Etnograficznym w Berlinie ⁽¹⁾ oraz grób opisany w książce Schlesien Vorzeit in Bild und Schrift ⁽²⁾ pochodzący z neolitu.

Kultura Jordansmühler jest młodą kulturą neolityczną, która datowana jest około 4300–3900 pne. Nazwa tej kultury została wprowadzona w 1906 roku przez Hansa Segera, od miejscowości Jordansmühl koło Breslau (Jordanów Śląski).

W 1890 roku wraz z rozpoczęciem prac ziemnych związanych z budową stacji rozrządowej w Brockau znaleziono pole grobowe z okresu brązu na wysokości wioski Gr.-Tschansch (3). Na terenie Brockau znaleziono również groby z okresu neolitu (4) a także amonity z późnej jury co świadczyło, że tereny obecnego Brochowa ok. 150 mln lat temu były morzem. W okolicach Brochowa ( m.in. w Księżu Dużym, Partynicach) w okresie datowanym na 1450-1200 p.n.e. – funkcjonują osady tzw. kultury przedłużyckiej, a w latach 1200-600 p.n.e – osady kultury łużyckiej (5).

Potwierdzeniem wcześniejszych wykopalisk jest dokonane w 2011 roku podczas prac ziemnych związanych z budową kanalizacji dla Brochowa odkrycie kurhanu z dwoma grobami z okresu neolitu, w których znaleziono dwa szkielety ludzkie oraz ozdoby i narzędzia ⁽⁶⁾.

Zdjęcia pochodzą z Wiadomości Brochowskich nr 1 (95) z 2012 r

W epoce brązu i żelaza tereny Brochowa były zamieszkiwane przez Prasłowian, Słowian i tak aż do czasów obecnych. Zamieszkiwanie tych terenów związane było ze szlakiem prowadzącym ze wschodu na zachód z Krakowa do Szczecina ⁽⁷⁾. .......

W kronice zakonu Augustianów w Zobten (Sobótka) nazwy Brinckovo lub Brinicovo pojawiają się w 1146 roku jako darowane przez księcia Władysława a potwierdzone przez papieża w 1148 r. ⁽⁹⁾ Pojawia się także nazwa Buchta (Bocici), która wraz z Brinckovo (Brinicovo) staje się Prochou (Brockau).⁽¹⁰⁾

Pierwsze pisane informacje o terenach obecnego Brochowa pochodzą zatem z 1146 i 1148 roku, gdy powszechnie się uważa, że była to informacja zawarta bulli z 9 kwietnia 1193 roku spisanej w Lateranie, w której papież Celestyn III na prośby Alarda opata klasztoru Najświętszej Panny Marii kanoników regularnych (Augustianie) we Wrocławiu na Piasku bierze ich klasztor pod opiekę stolicy apostolskiej i zatwierdza jego uposażenie. W bulli opisującej majątki klasztoru pojawia się nazwa Prochou ⁽¹¹⁾.

W „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, pojawia się nazwa Prochów (Brocke), jako należące do posiadłości Augustianów w 1193 roku ⁽¹²⁾.......

W dokumencie dotyczącym zwolnienia z opłaty tzw. podworowego przez Zakon Kanoników Regularnych we Wrocławiu na Piasku na rzecz Henryka Brodatego z 1204 roku pojawia się szereg wiosek w tym także Procovo. Ponadto w dokumencie tym cyt. „Ackerstücke in Brinkovo bei Buchta (später zu Brockau geschlagen)” - cześć pola z Bronikowo później Buchta włączono do Brockau. (Należałoby się zastanowić czy dokument ten pochodzi z 1204 r., gdyż pojawia się w nim nazwa Brockau, która de facto zaczyna być używana od XIX wieku). Pojawiają się natomiast osady Bronikowo i Buchta, które znajdowały się w pobliżu i zostały włączone do Procovo ⁽³²⁾. Osady te znajdowały się pomiędzy ówczesnym Procovo a obecnym Księżem Małym - Buchta leżała nad Brochówką natomiast Bronikowo w pobliżu - były to tereny współczesnego Brochowa.

Kolejny dokument, gdzie pojawia się nazwa współczesnego Brochowa pochodzi z 10 maja 1209 roku, w którym Henryk Brodaty, książę śląski, na prośby Witosława opata klasztoru Panny Marii we Wrocławiu w zamian za wieś Rogerowo, którą otrzymawszy od klasztoru nadał mniszkom trzebnickim, przeprowadza rozgraniczenie dóbr klasztornych wokół góry Ślęży oraz zatwierdza w posiadaniu klasztoru szereg innych wsi, ograniczonych częściowo przez samego księcia, częściowo przez inne osoby. W dokumencie tym pojawia się wioska Procov, która była obecnym Brochowem ⁽³³⁾.......

Tereny obecnego Brochowa wymieniono po raz pierwszy jako wieś w kronice zakonu Augustianów w Zobten (Sobótka) jako Brinckovo lub Brinicovo (włączone do Brochowa) w 1146 w większości informacji pojawiających się w Internecie o Brochowie za taką datę podawany jest rok 1193. Przez wiele wieków z wioską nie są związane istotne oraz ważne wydarzenia, które wpływałby na jej rozwój w przyszłości.

Dopiero rozpoczęcie budowy pałacu w roku 1727 przez opata zakonu Augustianów Zygmunta Passoniusa powoduje, że Bracke lub inne nazwy tej miejscowości pojawiają się częściej w dokumentach, losy pałacu i ich właścicieli mają wpływ na kształtowanie się dziejów wioski. Zakończenie budowy pałacu nastąpiło w 1735 roku. Wybudowany pałac był w stylu barokowym, jego pierwotny wygląd przedstawił na swoich rycinach Fryderyk Bernard Werner. Wraz z pałacem powstał przy nim park, który istnieje do dzisiaj i jest najstarszym parkiem na terenie miasta Wrocławia.

Dzięki rycinom Friedricha Bernharda Wernera ⁽⁴¹⁾ znajdujących się w „Ilustrowanej Topografia Śląska z lat 1744 - 1768” wiemy, że......

W roku 1727 Zygmunt Passonius - opat zakonu Augustianów, rozpoczął budowę pałacu w Bracke, którego budowę zakończono w 1735 roku. Według innych źródeł nastąpiło to w 1729 roku co należałoby uznać za datę niewłaściwą, gdyż budowa pałacu trwałaby tylko 2 lata. Odnosząc się do innych budowli z tego okresu to proces ich budowy był kilku a nawet kilkunastoletni.

3 października 1744 roku w Brockau powstaje loża masońska, która zostanie opisana w dalszej części, a jej siedzibą był pałac należący do zakonu Augustianów.

Loża masońska założona zostaje 3 października 1744 roku w Brockau ^{(49 )} a jej założycielami byli:

1. Aussen, Arnold Heinrich

2. Beneckendorff, Karl Friedrich

3. Grossa, Charles François Sala de, Stiftsrat

4. Hagen, Ernst Friedrich

5. Holstein, Hz. von

6. Schaffgotsch, Philipp Gotthard Gf. v.

siedziba Loży Masońskiej w Brockau mieściła się w pałacu należącym w tym czasie do zakonu augustianów,.........

Edyktem z 30 października 1810 Fryderyk Wilhelm III Pruski dokonał sekularyzacji majątków kościelnych na terenie m.in. Śląska, która dotyczyła również majątku zakonu Augustianów w Brockau. Od tej chwili stały się one własnością państwa pruskiego. ........

Genealogia rodziny Walterów od czasów Franza Waltera na podstawie Helmut Sieber "Schlösser und Herrensitze in Schlesien" rodzina Walter, w latach 1834-1945 była w posiadaniu zamku w Brockau, Walter w Brockau koło Breslau - Rotter z Ottmachau

1.Franz Walter
* ca. 1760
oo ... mit Elisabeth Buchwald * ca. 1760.
Kind(er):
1) Heinrich Walter (siehe 2.1)
2.1 Heinrich Walter, Rittergutsbesitzer, Pächter in Brockau (Sohn von 1)
* 10.04.1787 in Wangern
† 17.09.1846
oo ... mit Ernestine Antonie Kunigunde Rotter * 03.03.1790 in Ottmachau
† 26.01.1869.
Kind:
1) Ferdinand Walter, Rittergutsbesitzer, Pächter in Groß Baudiß (siehe 3.1).......

Park powstał w latach 1727 - 1733 i był elementem łącznym z pałacem i folwarkiem, utworzony park był w stylu barokowym (żywopłoty, regularne ścieżki, kasetony kwietne) co wyraźnie widać na rysunkach Ferdynada Wernera. Wraz z parkiem powstała oranżeria, szereg rzeźb i most z piaskowca, z których najdłużej zachowała się figura św. Floriana, widoczna jest przed pałacem na zdjęciu po jego przebudowie w 1900 roku przez Alberta Graua.

Nowy kształt parkowi, który w swym zarysie przetrwał do obecnych czasów nadała rodzina Walterów w drugiej połowie XIX wieku ( 1864 -1870) a wynikał on między innymi z budowy istniejącej do chwili obecnej linii kolejowej z Wrocławia do Strzelina. Park został poszerzony do budowanej linii kolejowej a tym samym Brochówka znalazła się na terenie parku (wcześniej stanowiła jego granicę co wyraźnie widać na rycinach F. Wernhera).Stworzony został przez Walterów system hydrotechniczny z wykorzystaniem przepływającej Brochówki (obecna nazwa) w przeszłości nosiła nazwę Flosgraben lub Kaisergraben. Powstały dwa mostki z piaskowca oraz drewniane kładki. Powstała też na stawie sztuczna wyspa, która została zlikwidowana w latach 90-tych ubiegłego wieku. .......

1 i 2 maja 1842 roku w pobliżu Brocke przejechał pociąg na zbudowanej przez Górnośląską Kolej Żelazną linii kolejowej Breslau (Wrocław) - Ohlau (Oława), bowiem w tym czasie Brocke to folwark oraz zabudowania wioski wzdłuż obecnej ulicy Centralnej. W pobliżu torów znajdował się natomiast cmentarz, który powstał w 1821 roku - zajmował teren między obecnymi ulicami Mościckiego - Semaforowa w kierunku ulicy Pakistańskiej do wysokości obecnego kiosku Cebulak.

Były to przejazdy próbne tej kolei.......

Od 1891 roku rozpoczęto prace związane z budową stacji rozrządowej i dworca pasażerskiego, które zakończono w 1896 roku a od 1 kwietnia tego roku Brockau związany został z koleją, gdyż otwarto wtedy dworzec pasażerski a 1 maja oddano do eksploatacji stację rozrządową, która była największym tego typu obiektem w Europie Wschodniej. Stacja towarowa miała 3,4 km długości (łączna długość wszystkich torów wynosiła 106 km) i była podzielona na cześć południową, która służyła komunikacji z zachodu na Górny Śląsk a północna tzw. kierunek towarów ciężkich w kierunku odwrotnym. Dziennie w okresie szczytowym przyjeżdżało na stacje w Brockau 150 składów pociągów......

Od 11 kwietnia 1896 roku Brockau posiadał własnego naczelnika gminy oraz 7 ławników, którzy zostali przedstawicielami władzy wykonawczej i ustawodawczej na terenie gminy, była to władza niezależna od właściciela brochowskiego majątku (dominium) rodziny Walterów. W okresie tym zamieszkiwały gminę Brockau 673 osoby, w tym 121 na terenie folwarku (59) Wraz ze wzrostem ludności Brockau zwiększyła się liczba radnych (przedstawicieli wspólnoty) i w 1915 roku było ich 13......

Przewodniczącymi rady gminy, naczelnikami gminy lub burmistrzami w Brockau byli:
- 13.03.1874 roku - właściciel dworu Walter z Brockau do 1880 roku,
- 03.12.1880 roku - właściciel ziemski Möcke z Klein Tsansch do 1886 roku,

- 1886 - 1896 - właściciel ziemski Gustav Staroste,

- 1896 - 1902 - Gollnitz Herman,

............

- 1.06.1939 - 3.02.1945 roku - Brunon Kurzbach - Burmistrz miasta,

Na dzień 1 grudnia 1905 roku na podstawie danych statystycznych - powierzchnia Brockau liczyła 195,5 ha, w którym zamieszkiwało 5487 osób, z tego 2758 mężczyzn, gospodarstw domowych składających się z 2 lub większej ilości osób było 1173......

Wybudowane lub utworzone zostały w Brockau między innymi:

budynki mieszkalne czerwone bloki kolejowe przy obecnej ulicy Mościckiego w latach 1895 -1897,
osiedle przy ulicy Chińskiej i 3 Maja w latach 1896 -1905, w których powstała m.in. apteka przeniesiona z Kattern (istnieje do chwili obecnej przy ulicy Chińskiej - Apteka Brochowska), które projektował berliński architekt Diesener ( budową domów zajmowało się Brockauer Bau- und Sparverein in Breslau eGmbH, które powstało w 1896 r. - deweloper miał siedzibę zarządu na terenie Brockau, wybudowano początkowo 28 domów z 371 mieszkaniami - lata 1896 - 1898, a w latach kolejnych do 1916 r. - 18 domów, łącznie wybudowano 617 mieszkań),
Ratusz - 1908 rok (architektem był E. Denecke z Berlina, rozbudowywany został w 1939 roku o część od strony obecnej ulicy Japońskiej, a w 1946 roku o dodatkowe piętro od tej samej ulicy) znajdował pod numerem 18 przy Bahnhofstrasse. W Ratuszu oprócz władz gminy mieściło się kilka instytucji m.in. posterunek policji, policji budowlanej (baupolizei-stadtbildberatungsstelle - nadzór budowlany) oraz kasa oszczędnościowa a także mieszkanie burmistrza. W późniejszym okresie policja zajmowała budynek przy obecnej ulicy Węgierskiej (został rozebrany po wojnie), gdzie wybudowane są w parku prywatne domy. Ratusz został w maju 2013 roku przejęty od Urzędu Marszałkowskiego przez Urząd Miasta Wrocławia i poddany rewitalizacji,
szkoła ludowa (1901 rok - była to szkoła przewidziana dla 20 klas), obecnie część szpitala, przed wybudowaniem nowej szkoły ludowej na terenie Brockau były dwie szkoły - ewangelicka (istniała od 1778 r.) oraz katolicka (istniała od 1861 r. ponad 30 lat jej dyrektorem, był Theodor Thiel). Szkoły znajdowały się przy obecnej ulicy Centralnej nr 27 (ewangelicka budynek jest z 1885 r.) i 30 (katolicka budynek wyburzony 2020 r.). Przed wybudowaniem kościołów w Brockau jedna z sal na piętrze szkoły ludowej służyła do odprawiania mszy dla mieszkańców Brockau a także początkowo było tam mieszkanie kuratusa kościoła katolickiego. W dawnym budynku szkoły katolickiej przy Hauptstrasse 30 od 1908 roku do 1945 roku działalność ambulatoryjną, ochronkę i kursy muzyczne prowadziły Elżbietanki ( zakonnice ze Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety) .......

Jeszcze przed I wojną światową 16 lub 20 marca 1912 roku firma Gleislose Bahn Brockau GmbH (Kolej Bezszynowa Brochów Spółka z o.o.) połączyła Breslau z Brockau linia trolejbusową (79).W artykule opublikowanym w miesięczniku "Świat kolei" nr 9/2013 jest informacja, że 15 marca 1912 roku trolejbus odbył pierszy kurs wraz z oficjalami m.in. dr Ernst Wichelhaus (starosta ziemskiego powiatu wrocławskiego), dr Alfons Dierschke (naczelnik gminy Brockau), radca rządowy Meyer, radca pocztowy Mende (jako przedstawiciel Wyższej Dyrekcji Poczty) a także dyrektor Dunder - z Gesellsachft Köhlers Bahnpatente - współudziałowiec przedsięwzięcia). W dniu następnym rozpoczęły się regularne kursy trolejbusów, pierwszy wyjechał trolejbus z Wilczego Kąta w kierunku Brockau o godz. 6.00, z Brockau w kierunku odwrotnym o 6.16.........

Od 1912 roku (inne źródła podają rok 1908) działało w Brockau kino przy Bahnhofstrasse nr 7 (Semaforowa), które istniało do lutego 1945 roku, seanse odbywały się początkowo 4 razy w tygodniu a w latach 40-tych 5-7 razy w tygodniu. Właścicielami kina byli m.in. Ella Strumpf, Gustav Knappe a ostatnimi Marta Gossaint (mieszkanka Brockau), Alfons Giessmann.......

W Brockau wydawano trzy dzienniki (Brockauer Anzeiger - wydawca Oskar Seidel, Brockauer Zeitung - wydawca Ernst Dodeck, ukazywały się 3 razy w tygodniu. Gazety były drukowane na miejscu a drukarnia (właściciel Dodeck) znajdowała się przy ulicy Bahnhofstrasse nr 12 ( obecnie Semaforowa 18) - budynek drukarni istnieje do chwili obecnej. Wydawcą Brockauer Anzeiger był Oskar Seidel, redakcja dziennika mieściła się przy Bahnhofstrasse nr 6 - budynek nie istnieje. Brockauer Anzeiger wydawane było od 1899 roku do 1914 roku. Wydawanie gazety wstrzymano na czas wojny lecz już nie zostało wznowione.

Brockauer Zeitung wydawał o Ernst Dodeck, który był również jej redaktorem naczelnym od 1900 roku do 1933 roku (umiera w tym roku). Wydawnictwo Dodeck początkowo znajdowało się przy Heydebrandstrasse nr 3 (Wietnamska)......

Brockau nazywany był miastem ogrodów. Cytat pochodzi ze wspomnień Richarda Dubil i Ingrid Langner „Teraz udamy się na ulicę Dużą Kolonialną (obecnie Chińska) gdzie po lewej stronie położone są liczne ogródki działkowe. Także w innych miejscach napotkamy na z pietyzmem wypielęgnowane ogródki. Z tego to też powodu Brochów zyskało sobie sławę jako miasto ogrodów".......

Na terenie Brochowa przy ulicy Mościckiego, stacji rozrządowej oraz ulicy Japońskiej do chwili obecnej znajduje się szereg schronów i szczelin przeciwlotniczych, które zostały zbudowane po wydanym 10 października 1940 roku zarządzeniu Adolfa Hitlera, którego celem była m.in. ochrona ludności przed nalotami........

Podczas II wojny światowej w Brockau znajdował się fabryczny obóz pracy przymusowej, w którym przebywało około stu Polaków pracujących na kolei. Pomieszczenia obozowe znajdowały się w zdewastowanych warsztatach i magazynach kolejowych. Obóz miał charakter stały i był nadzorowany przez straż kolejową........

Ostatnim burmistrzem Brockau był Brunon Kurzbach, który został 4 lutego 1945 roku rozstrzelany(89) Powodem było "samowolnie opuszczenie stanowiska" - wywiózł rodzinę do Striegau (Strzegom), gdy 3 lutego powrócił został aresztowany. Rozkaz o rozstrzelaniu Brunona Kurzbacha podpisał gauleiter Karl Hanke. Podobny los spotkał między innymi wiceburmistrza Wrocławia Wolfganga Spielhagena, burmistrza Kleciny Eugena Pfanda......

W Brockau przy obecnej ulicy Koreańskiej zamieszkiwał dr Hans Friedrich (Hans Friedrich w latach 1934 - 1945 nadburmistrz Breslau), jako dziecko Joachim Meisner (urodzony w Leśnicy, był kardynałem mieszkał w Kolonii, który kardynałem został za czasów Jana Pawła II) ponadto przy obecnym placu Indyjskim 4 znany pisarz Paul Keller (pochowany jest na cmentarzu przy ulicy Bujwida we Wrocławiu) willa w której zamieszkiwał nosiła nazwę Dichter Paul Keller.

7 października 1944 r. lotnictwo brytyjskiej przeprowadziło bombardowanie stacji kolejowych Breslau, w tym stacji rozrządowej w Brockau, która była najważniejszym celem. W wyniku bombardowania śmierć poniosło 69 osób. Był to jedyny atak lotniczy w tym roku dokonany przez lotnictwo ........

18 i 19 stycznia 1945 r. przeprowadzono przez lotnictwo Armii Czerwonej naloty na stacje kolejowe Breslau, których celem była między innymi stacja rozrządowa w Brockau, w wyniku którego zniszczeniu uległ prawdopodobnie most nad torami kolejowymi (wg. innej wersji to sami Niemcy wysadzili most spodziewając się ataku od strony Księża Małego, gdyż obecna ulica Brochowska była główną drogą dojazdową do Breslau w tamtym czasie...).....

Walki o Brockau toczyły się od 17 do 19 lutego 1945 roku. Odcinek frontu o długości 19 kilometrów od Klettendorff (Klecina) przez Herzogshufen (Ołtaszyn), Brockau (Brochów) do Steine (Kamieniec Wrocławski) był broniony przez pułki "Kerstena", "Reinkobera" i "Schulza" z 609 Dywizji Piechoty do Zadań Specjalnych (dowódca generał Siegfrid Ruff) przed nacierającymi pułkami gwardyjskimi Pierwszego Frontu Ukraińskiego - 218 Dywizja Piechoty, walcząca w rejonie Bielany (Bettlern) - Bieńkowice (Lindenruh) i 273 Dywizja Piechoty pod dowództwem pułkownika Dimitrija Simkina między Brockau (Brochów) a Wasserborn (Radwanice) opis ten pochodzący z książki Normana Davis jest nieprawdziwy, a poniższe mapy nie odpowiadają faktom historycznym, gdyż 273 Dywizja Piechoty do 22 lutego 1945 r. walczyła pod Strzegomiem ............ wyzwolenia Brockau dokonała 178 Gwardyjska Dywizja Piechoty a 175 Gwardyjska Dywizja Piechoty wyzwoliła w tym czasie Księże Małe ........ również przedstawione poniżej mapy nie odpowiadają prawdzie historycznej .

W okresie walk o Breslau na obecnym placu Indyjskim powstaje cmentarz żołnierzy radzieckich, którzy polegli w walkach o Brochów i jego okolicach. Poległych żołnierzy radzieckich zwożono na plac i tam chowano. Nie nadążano z pochówkami więc leżące zwłoki były posypywane wapnem. Był to jeden z 8 tego typu cmentarzy budowanych w warunkach polowych na przedmieściach Wrocławia przez pododdziały Armii Czerwonej. Na cmentarzu w Brochowie pochowanych było.......

Wraz z przejęciem miasta przez polską administrację spolszczono jego nazwę i używano Broków lub urzędową Prochów. Pierwszym burmistrzem został Józef Piętka. Nazwa Brochów została oficjalnie wprowadzona 19 maja 1946 r.......

Od czerwca 1945 roku na terenie Prochowa przy ul. Wrocławskiej (obecny budynek przy ulicy Mościckiego nr 19 - 21) znajdował się punkt etapowy Państwowego Urzędu Repatriacyjnego (Państwowy Urząd Repatriacyjny - został powołany na mocy dekretu z 7 października 1944 roku) przez który przechodzili wszyscy repatrianci przybywający transportami kolejowymi do stacji w Prochowie ........

20 czerwca 1945 r. (według innych źródeł 18 czerwca 1945 r.) przez stację w Prochowie przejechał pierwszy pociąg z Wrocławia Głównego w kierunku Opola. Możliwe to było po usunięciu zniszczonego mostu nad torami kolejowymi. Prochów posiadał od tego dnia połączenie kolejowe z Wrocławiem.....

20 sierpnia 1945 r. od godz. 18.00 stację prochowską przejęli z rąk rosyjskich polscy kolejarze (106). Pierwszym polskim zawiadowcą stacji został Józef Terlecki. Pierwszym naczelnikiem parowozowni był Wincenty Śliwa a jego zastępcą Zbigniew Prażmowski. Została wówczas zlikwidowana wojskowa rosyjska kolonia przy ulicy Koreańskiej......

W czerwcu 1945 roku rząd nakazał usunięcie napisów z budynków, tablic informacyjnych, pełnomocnik dolnośląski polecił wykonać to polecenie do połowy listopada. Wcześniej wydano zakaz publicznego posługiwania się językiem niemieckim Prostą metodą było zamalowywanie lub skuwanie niemieckich napisów........

Dnia 21 lipca 1946 roku na stację w Brochowie wjechał pociąg ze Lwowa wiozący część zbiorów Ossolineum, płótna Panoramy Racławickiej a także pomnik Aleksandra Fredry. Jednym z oczekujących na przyjazd pociągu był dr Antoni Knot dyrektor Biblioteki Uniwersytetu we Wrocławiu ( późniejszy długoletni dyrektor naczelny Zakładu Narodowego im. Ossolińskich - zakład powstał w 1947 r.).......

W latach 1946-1947 (ostatnie transporty w lutym) nastąpiła repatriacja Niemców z terenu Brochowa, którzy po zbiórce pod ratuszem ruszyli do Wrocławia na Dworzec Świebodzki (Freiburg) skąd wyjeżdżali do Niemiec....

Na początku 1951 roku w Brochowie powstała radiofonia przewodowa, które pozostałości są widoczne do chwili obecnej na ścianach wielu budynków przy ulicy Chińskiej, 3 Maja, Birmańskiej czy Mościckiego - pojedyncze izolatory na wysokości I piętra na których były druty do przekazywania sygnału radiowego. Radiowęzeł znajdował się ........

W 1947 roku na teren Brochowa przybywają pierwsi Cyganie (nazywani obecnie Romami), którzy nadal zamieszkują głównie w rejonie ulic Chińska - 3 Maja. Brochowscy Romowie pochodzą głównie z terenów dawnej Galicji - Bergitki Roma. Najbardziej znanym budynkiem zamieszkiwanym przez Cyganów na Brochowie była tzw. Ambasada Cygańska........

W latach 1945 - 1950 odbudowano stację rozrządową oraz częściowo infrastrukturę miasta ( ratusz, kościół, szkoła, budynki mieszkalne) w 1949 roku doprowadzono do Brochowa gaz. Otwarta zostaje w budynku dawnej szkoły Publiczna Szkoła Powszechna w Prochowie - dyrektor Włodzimierz Sajdak, w której pierwszy rok nauki kończył się w 1946 roku. W kolejnych latach głównym zadaniem było usunięcie gruzów z terenu Brochowa, gdyż jeszcze w 1960 roku i latach późniejszych były gruzy przy obecnych ulicach Pakistańskiej - Afgańskiej - Wietnamskiej - Semaforowej,....

Po niespełna 12 latach Brochów traci prawa miejskie, gdyż 1 stycznia 1951 roku zostaje włączony do Wrocławia stając się osiedlem w dzielnicy Krzyki. Burmistrzem miasta był w tym czasie Antoni Szewczyński.

Od 10 października 1955 roku dzięki MPK we Wrocławiu po 10 latach ponownie na terenie Brochowa zaczęły kursować autobusy komunikacji miejskiej o numerze 114. Podobnie jak w Brockau pętla autobusu 114 znajdowała się przy ówczesnej ulicy 1 Maja ( od 31.12.1959 r. obecna ulica Koreańska) róg ulicy M. Fornalskiej (nazwa do 1956 r., potem była to ulica Wolności do 1959 r, a od 31.12.1959 r. do chwili obecnej ulica Chińska). Linia autobusowa 114.......

We wrześniu 1967 roku na skwerze przy zbiegu ulicy Afgańskiej i Pakistańskiej na cokole dawnego pomnika, który był poświęcony zwycięstwom Prus w wojnach z Danią w 1864 i Austrią w 1866 roku oraz wojnie prusko - francuskiej z lat 1870-1871 wmurowano tablicę pamiątkową poświęconą poległym kolejarzom węzła brochowskiego. Napis na tablicy jest następujący ,,Kolejarzom poległym na posterunkach pracy w okresie odbudowy węzła PKP Brochów. W roku rozpoczynającym 2-gie tysiąclecie państwa polskiego.......

W lipcu 1997 roku olbrzymia powódź, która nawiedziła m.in. Wrocław w niewielkim stopniu widoczna była na terenie Brochowa. Podtopione były jedynie budynki na rogu Mościckiego i Topolowej, Park Brochowski, okolice dworca PKP, pętla autobusowa oraz tereny za stacją rozrządową w kierunku Księża Małego (cmentarz i dawne pola irygacyjne). Z powodu powodzi od 12 lipca prawie przez miesiąc mieszkańcy Brochowa pozbawieni byli wody pitnej oraz przez kilka dni prądu........

Rada Miejska Wrocławia uchwaliła 9 września 2004 roku plan zagospodarowania przestrzennego dla większości obszaru osiedla (Uchwała XXVI/2149/04). W 2009 roku przy ulicy Semaforowej wybudowany został zespół domów wielorodzinnych „Osiedle Parkowe” w wyniku czego nastąpiło przedłużenie ulicy Semaforowej, przy której w 2012 roku zbudowano kolejne bloki mieszkalne - „Osiedle Granitowe".

Zabytki:

park i ogród przy dawnym pałacu - obecnie Park Brochowski (1729),
budynek dworca kolejowego wraz z dwoma wiatami peronowymi (1896), w listopadzie 2012 roku ukończono rewitalizację budynku stacji oraz jednego peronu,
willa z garażem i ogrodem przy ulicy Warszawskiej 1 (ok. 1906) zwana willą Kolskyego,
kościół parafialny pw. Świętego Jerzego i Podwyższenia Krzyża Świętego (1911) - kościół, dom kościelnego, brama - łącznik,

Pomnik przyrody:

dąb w podwórku przy ulicy Centralnej 26 mający w obwodzie ponad 380 cm, od 30 grudnia 2009 r. jest wpisany na listę pomników przyrody,
lipy w Parku Brochowskim w pobliżu fontanny oraz w alei głównej, w 2005 r. w parku wichura powaliła najokazalszą lipę,
sosna w parku przy ulicy Centralnej / Węgierskiej, najprawdopodobniej ktoś sam oznakował przedmiotowe drzewo jako pomnik przyrody,

Budynki i budowle:

zabudowania folwarku brochowskiego (spichlerz i tzw. „ekonomówka” z końca 1865 r.) przy ulicy Centralnej 32, w ramach rewitalizacji powstał tam hotel i restauracja,
dawna szkoła ewangelicka przy Centralnej 27,
szpital przy ul. Biegłej (budynek dawnej szkoły z 1901 roku oraz dawnej plebanii kościoła ewangelickiego z 1911 roku),
budynki ogrodnictwa Benscha przy Centralnej 26 a-c,
kolejowe „czerwone” przy ulicy Mościckiego (1895 -1897),
wodociągowa wieża ciśnień (1903),
dawny Ratusz (1908) przy ulicy Semaforowej 5,
willa Sterna z 1906 r. przy ulicy Semaforowej 9,
wieża ciśnień na stacji rozrządowej przy ulicy Mościckiego (były dwie, jedną wyburzono na początku lat 80-tych ubiegłego wieku),
willa przy placu Indyjskim 4, w której zamieszkiwał poeta Paul Keller,
........

Miejsca pamięci:

pomnik poległych kolejarzy węzła PKP Wrocław-Brochów skwer przy ulicy Pakistańskiej i Afgańskiej (dawny pomnik poświęcony zwycięstwom Prus w wojnach z 1864, 1866 i 1870-1871),
głaz narzutowy Friesena z 1929 roku - „Jahngedenkstein” (boisko przy ulicy Wiaduktowej) dla - Friedricha Ludwiga Jahn`a – zwanego ojcem gimnastyki, który był inicjatorem niemieckiego ruchu gimnastycznego,
głaz narzutowy na cmentarzu parafialnym przy ulicy Brochowskiej poświęcony bohaterom I Wojny Światowej,