Przejdź do treści

Walterowie - Brockau Brochów na przestrzeni wieków

Brochów na przestrzeni wieków
Brochów na przestrzeni wieków
Pomiń menu

Walterowie

Pałac
Genealogia rodziny Walter

Genealogia rodziny Walterów od czasów Franza Waltera na podstawie Helmut Sieber Schlösser und Herrensitze in Schlesien i Josef Golitschek Land der Schlösser, rodzina  Walter w latach 1834 - 1945 była w posiadaniu zamku w Brockau, Walter in Brockau bei Breslau - Rotter aus Ottmachau

1.Franz Walter
* ca. 1760
oo ... mit Elisabeth Buchwald * ca. 1760.
Kinder(dzieci):
1) Heinrich Walter (siehe 2.1 - odnieś się)

2.1 Heinrich Walter, Rittergutsbesitzer, Pächter in Brockau (Sohn von 1 - syn)
* 10.04.1787 in Wangern
† 17.09.1846
oo ... mit Ernestine Antonie Kunigunde Rotter * 03.03.1790 in Ottmachau
† 26.01.1869.
Kind:
1) Ferdinand Walter, Rittergutsbesitzer, Pächter in Gross Baudiss (siehe 3.1 - odnieś się)

3.1 Ferdinand Walter, Rittergutsbesitzer, Pächter in Gross Baudiss (Sohn von 2.1 - syn)
* 21.04.1816 in Romolkwitz
† 22.01.1894 in Breslau
oo ... mit Valeska Walburgis Anna Louisa Maria Hampel * 13.12.1830 in Neisse,
NSL † 26.04.1881 in Schönwitz, Falkenberg.
Kinder(dzieci):
1) Ferdinand Heinrich August Walter, Major (siehe 4.1 - odnieś się)
2) Walburga Walter
* ca. 1851
3) Franz Walter, Offizier
* ca. 1852
oo ... mit Ida Kofler.
4) Maria Walter
* ca. 1853
5) Heinrich Walter
* ca. 1854
6) Ernst Walter
* ca. 1855
7) Elisabeth Walter
* ca. 1856
8) Leopold Walter
* ca. 1857
9) Margarethe Walter
* ca. 1858
10) Ella Walter
* ca. 1859
11) Gabriela Walter (siehe 4.2 - odnieś się)
12) Ellinor Walter (siehe 4.3 - odnieś się)

4.1 Ferdinand Heinrich August Walter, Major (Sohn von 3.1 - syn)
* 07.08.1850 in Gross-Baudiss Liegnitz
† 07.10.1928 in Breslau
oo 1/1 17.01.1876 in Oberlangenau mit Clementine Luise Maria Hoecker
* 23.12.1851 in Oberlangenau,
† 18.05.1905 in Breslau.
oo 2/1 ... mit NN..
Kinder(dzieci):
1. Ehe (małżeństwo):
1) Walburga Ferdinanda Maria Clementina (Walburgis (Vally)) Walter, Lehrerin in Breslau
2) Johannes Walter, Diplomingenieur in München
* 04.03.1879 in Oberlangenau, Habelschwerdt,
† 08.02.1917 in Berlin

4.2 Gabriela Walter (Tochter von 3.1 - córka)
* um 1860
oo ... mit Fritz Strach * um 1760, Gutsverwalter in Nährschütz bei Köben.
Kinder(dzieci):
1) Erna Strach (siehe 5.2 - odnieś się)

4.3 Ellinor Walter (Tochter von 3.1 - córka)
* ca. 1861
oo 1/2 ... mit Fritz Strach * um 1760.

Podane wyżej dane dotyczące genealogii rodziny Walterów są nieścisłe między innymi datowanie urodzin dzieci Ferdinanda Waltera, które rodziły się rok po roku ?. Z innych dokumentów wynika, że Franz Walter co najmniej w 1865 roku był żonaty - miałby wtedy 14 lat, a umiera w 1888 roku. Majątkiem zajmuje się po jego śmierci żona Louise Walter. Franz Walter z tego małżeństwa miał syna Franza ( jego datę urodzin wywiadownia W. Schimmelpfeng - Deutsche Auskunftei  G.m.b.H. w dokumentach określała na lata 70-te XIX wieku). Z powyższych danych wynika, że Ferdinand Walter (syn Heinricha miał syna Franza a ten z kolei miał również syna o tym imieniu, który władał majątkiem w Brockau do 1945 roku).

Majątek Gross Baudiss  nabył od spadkobierców Johna Karla du Portschen za 171 000 talarów właściciel ziemski Walther z Brockau (Schlesische Provinzialblatter  za okres lipiec - grudzień 1843, Breslau str. 94). Nazwisko Walter napisane było Walther.

W Schlesische Provinzialblatter  str. 319 - 320 z  1844 roku zawarte są informacje dotyczące właścicieli majątku Gross Baudiss  kreis Liegnitz, a mianowicie:
a) Jänkendorf ze wszystkimi akcesoriami,
b) Gross-Baudiss (Budziszów Wielki), Gränowitz (Granowice)  i Kampern (Kępy) z akcesoriami, mają właścicieli - synów Heinricha i Ferdinanda Waltherów, właściciel majątku Heinrich Walther z Brockau przekazał im majątek w drodze umowy darowizny bez określenia wartości. Ferdinand był synem Heinricha a jego synowie byli wnukami w stosunku do darczyńcy.
Nazwisko Walter napisane było Walther.

Breslauer Zeitung nr 838 str. 8 z 28 listopada 1888 roku zawiera informację o śmierci w tym roku Heinricha Waltera właściciela majątku w Brockau.
 
W książce Ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen der Ritterschaftlichen przedstawiany jest następujący wpis dotyczący Waltera – właściciela ziemskiego w Brockau: Herr Ritterbutsbesister Walter auf Brockau. Se. Excellenz Her Generallieutenant von Walter und Cronegk, auf Kapatschütz


Kapatschütz to wioska Kopaszyn leżąca w gminie Prusice, gdzie rodzina Walterów posiadała majątek ziemski i pałac.

 
                                    Pałac w Kapatschütz w 1909 roku.                                                                                                  Pałac w Gross - Baudiss ok. 1890 roku

Rodzina Walther-Croneck, von posiadała majątki:
Guhlau, Kreis Trebnitz, Schlesien
Nieder-Gläsersdorf, Kreis Lüben, Schlesien
Deulowitz, Kreis Guben, Brandenburg
na podstawie danych Institut Deutsche Adelsforschung Herrensitze des Adels


 
Leonard Dorst, von Walter & Cronegk, herb z Schlesisches Wappenbuch oder die Wappen des Adels im Souverainen Herzogthum Schlesien, der Grafschaft Glatz und der Oberlausitz, Goerlitz 1847


Konrad Blažek, herb rodziny Walter, Der abgestorbene Adel der Provinz Schlesien, Nürnberg 1887-1894.

 

 
Powyżej plany sytuacyjne zawierające wykaz i położenie działek należących do Waltera. Źródło dokumentu Archiwum Państwowe we Wrocławiu.

Walterowie spokrewni byli ze słynną rodziną Giesche (Gizów) wywodzącą się z Wrocławia, która początkowo zajmowała się handlem suknem a największy majątek posiadali na Śląsku, gdzie zajmowali się wydobyciem rud cynku - galmanu (osiedle Giszowiec czy Huta Szopienice to majątek rodziny von Giesche).

Jerzy (Georg) von Giesche zmarł 26 kwietnia 1716 roku zostawiwszy wdowę Annę Marię, dwóch synów i aż osiem córek. Obaj synowie zmarli bezpotomnie.  Fryderyk Wilhelm von Giesche zmarł bezpotomnie w roku 1754 zapisując majątek swojej siostrze Krystynie Eleonorze von Pogrell oraz siostrzenicom Mariannie Elżbiecie von Teichman i Joannie Bogumile von Walther und Croneck. Od tego czasu datuje się podział spadkobierców Gieschego na 3 zasadnicze linie wywodzące się od śląskich feudałów, którzy poślubili córki i wnuczki założyciela firmy. Nikt z nich nie miał już nazwiska Giesche, przetrwało ono jednak w nazwie przedsiębiorstwa.

Urbarz Brockau z 19 marca 1787 r. wymienia obowiązujące we wsi prawa klasztoru: prawo sądowe, prawo polowania, tłoczenia wina i warzenia piwa oraz hodowli owiec. Brochowscy dzierżawcy podzieleni byli na cztery klasy.
Każdy z mieszkańców miał określone obowiązki wobec majątku. Prawa te przeszły następnie na nabywców majątku w Brockau - Walterów (od 1811 roku właścicielem majątku byli Eleonora Auguste Kuh i Daniel Kuh - zmarł w 1813 roku, od której majątek nabył Heinrich Walter w 1834 roku za kwotę 49 500 talarów). Tak więc wolni rolnicy, w zależności od wielkości swojej roli, musieli orać część roli pańskiej i dostarczać określoną ilość drewna, chrustu oraz materiałów budowlanych. Pozostali musieli pracować na rzecz pana przy zborach i sianie. Prace przy drogach i rowach oraz nocna straż  należały do obowiązków wszystkich mieszkańców wsi.
15 stycznia 1842 roku zniesione zostało poddaństwo w Brockau, poniżej akt notarialny z tego wydarzenia, który wymienia Heinricha Waltera jako właściciela majątku Brockau, zawierający między innymi imienny wykaz zwalnianych z poddaństwa, adres zamieszkania oraz posiadany przez nich areał. Źródło dokumentu Archiwum Państwowe we Wrocławiu.

 

W maju 1882 roku Maria córka  Franza Waltera zaręczyła się z porucznikiem Franzem von Wyszecki.

Walter Franz był oficerem Husaren - Regiment nr 6, w 1900 roku został mianowany porucznikiem. Ze względu na barwę mundurów huzarów z tej jednostki nazywano „zielonymi” lub „szpinakowymi”.

   
Huzar, czapka i mundur oficera Husaren - Regiment nr 6 - źródło zdjęć Internet

Wiosną 1902 roku przewodniczącym Brockauer Krieger-Verein został jednogłośnie wybrany Franz Walter, porucznik rezerwy w husarii Pułku Graf Götzen nr 6. W latach 30-tych był kapitanem rezerwy oraz honorowym członkiem Kavallerie Vereins Brockau. 24 czerwca 1902 roku w Raciborzu porucznik Franz Walther z Brockau k. Wrocławia podczas szkolenia w Eskadrze Husarskiej spadł z konia i złamał obojczyk.

W 1907 roku Franz Walter zawarł związek małżeński (żona Paula z domu Fischer urodzona 20 kwietnia 1885 roku - 1 kwietnia 1908 roku urodziła syna - Franz Otto Ernst Martin, który skończył studia prawnicze i był asesorem w sądzie w Reichenbach - Dzierżoniów, księga metrykalna nr 92 z 1908 r Geburts=Neben=Register  Brockau - źródło Archiwum Państwowe we Wrocławiu).

W 1913 roku Paula Walter uczestniczyła w jubileuszowym zjeździe Stowarzyszenie Ochrony Dzieci na Śląsku (angażowała się w tym zakresie na terenie Brockau między innymi z Marthą Dierschke).

Franz Walter i jego synowie byli absolwentami Matthiasgymnasium w Breslau - na podstawie książki 300 Jahre Matthiasgymnasium zu Breslau - Eine Erinnerungsschrift (Pamiętnik) Breslau, 1938 rok. Dane dotyczące Waltera i jego synów na podstawie wymienionej książki były następujące:
1895 rok - Walter Franz, Landesältester, Rittergutsbesitzer, Kreisführet des NS.-Kriegerbundes, Schloß Brockau b. Breslau. str. 333 Starszy stanowy (zajmował się kontaktami z rządem stanowym w zakresie reprezentowania interesów majątków powiatu), właściciel dworu, przywódca okręgowy Narodowosocjalistycznej Ligi Weteranów,
1925 rok - Walter Franz, Beisitzer vor Gericht in Brockau b. Breslau. str 375 Asesor sądowy,
1931 rok - Walter Hubertus, Gerichtsreferendar in Brockau (Schloß). str 383 Aplikant sądowy,
1934 rok - Walter Norbert, candidatus ingenium, Brockau Schloß. str 388 Student inżynierii,
1935 rok - Walter Hans, Oberfähnrich, Schloß Brockau bei Breslau. str 391 Starszy chorąży,
1936 rok - Walter Georg, theologie, Brockau, Schloß. str 393 Teolog.
 
Według książki adresowej z 1915 i 1918 roku Franz Walter był zastępcą naczelnika gminy.

Podpis Franza Waltera oraz pieczęć gminy Brockau z dokumentów w księdze wieczystej.



Franz Walter uczestniczył w działaniach wojennych na terenie Rosji w 1915 roku, gdzie został lekko ranny.

Franz Walter został odznaczony Krzyżem Żelaznym I Klasy w 1916 roku, był członkiem Corps Silesia - korporacja akademicka zrzeszająca studentów i absolwentów między innymi  Uniwersytetu Wrocławskiego, Politechniki Wrocławskiej.
W Schlesische Zeitung z 9 lutego 1916 roku na stronie 23 zamieszczona była informacja o nadaniu Krzyża Żelaznego I Klasy dla Franza Waltera cytuje Franz Walter, właściciel dworu na zamku Brockau pod Wrocławiem, asesor rządowy, podporucznik i dowódca baterii w pułku Göppert z Opola.

W 1919 roku Franz Walter został wybrany do  pełnienia funkcji poborcy podatku powiatowego.

W październiku 1919 roku na posiedzeniu rady gminy powołano komisję do spraw powrotu jeńców wojennych do domu. W skład komisji weszli naczelnik gminy - Ernst Pause, 4 ławników rady gminy, trzech członków komitetu wykonawczego Brockauer Krieger-Verein: właściciel dworu Franz Walter, mistrz piekarski Wilhelm Müller i nauczyciel Franz Schmidt, dwaj miejscowi kapelani, dyrektor szkoły katolickiej Schnabel i rektor szkoły ewangelickiej Wolniok.

W 1894 rok w imieniu właściciela majątkiem dysponowała Louise Walter z domu Jaeschke - Schlesisches Güter = Adressbuch  str. 15 z 1894 roku - majątek Walterów stanowiło 266 hektary ziemi, na które składało się  238 hektarów ziemi ornej, 14 hektarów łąk, 7 hektarów to park i ogród oraz 7 hektarów inne tereny. Louise Walter z domu Jaeschke była żona Franza Waltera, który zmarł w 1888 roku.

Na podstawie Schlesisches Güter = Adressbuch z 1905 roku  majątek Walterów stanowiło 264 hektary ziemi, na które składało się  236 hektarów ziemi ornej, 16 hektarów łąk, 8 hektarów to park i ogród oraz 6 hektarów inne tereny (dysponowali różnymi działkami na terenie Brockau). W kolejnym wydawnictwie Schlesisches Güter = Adressbuch z 1921 majątek Walterów jest tej samej wielkości. W Landwirtschaftliches Adressbuch Prowinz Schlesien 1921, Regierungsbezirk Breslau na stronie 4 opisany jest  majątek Waltera, który jest nieco większy niż podany wyżej - 244 hektary ziemi ornej, 14 hektarów łąk a 6 hektarów inne tereny oraz inwentarz  żywy między innymi: 26 koni, 110 owiec czy 11 świń. Natomiast na podstawie Schlesisches Güter = Adressbuch z 1930 roku wykazany jest majątek o wielkości 248 hektarów, w tym 220 hektarów ziemi ornej a pozostałe areały to 14 hektarów łąk, 8 hektarów to park i ogród oraz 6 hektarów inne tereny.

Do majątku Walterów w 1927 roku należały oprócz terenów rolnych między innymi pałac, owczarnia  przy Breslauer Chaussee 3, zabudowania przy Hauptstrasse 3, 32, 35 i 35a jako domy dla robotników najemnych i inspektora.

Poniżej raporty z lat 1935 -1939 wywiadowni ( W. Schimmelpfeng - Deutsche Auskunftei  G.m.b.H.) dotyczące oceny zdolności kredytowej Franza Waltera - dokumenty pochodzą ze zbiorów Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Kamieńcu Ząbkowickim. Z raportów można się dowiedzieć, że data urodzenia Franza Waltera określana jest na połowę lat 70 XIX wieku, w 1935 roku posiadał 5 dzieci, w 1939 roku miał ich 6, ilości posiadanego inwentarza żywego czy powierzchni gospodarstwa.

   

Dwa raporty wywiadowni ( W. Schimmelpfeng - Deutsche Auskunftei  G.m.b.H.) z 1934 roku dotyczące oceny zdolności kredytowej Pauli Walter, pożyczka w kwocie 1000 marek.  

 

brochow_brockau@wp.pl
Wróć do spisu treści